tytul: Wrocławska edycja Rowerowej Szkoły w roku 2017/2018tytul: podziekowania za zbiórke na polakpotrafri.pltytul: Wrocławskie Święto Rowerzysty 2017tytul: O roli szkoły w edukacji rowerowejtytul: Konferencja w Szczecinie *Współczesne wyzwania edukacyjne w zakresie zrównoważonego transportu i bezpieczeństwa rowerzysty na drodze. Dobra praktyka*tytul: Konferencja w Poznaniu **Współczesne wyzwania edukacyjne w zakresie zrównoważonego transportu i bezpieczeństwa rowerzysty na drodze. Dobra praktyka**tytul: Konferencja w Łodzi * Współczesne wyzwania edukacyjne  w zakresie zrównoważonego transportu  i bezpieczeństwa rowerzysty na drodze.  Dobra praktyka *tytul: Konferencja *Współczesne wyzwania edukacyjne w zakresie zrównoważonego transportu i bezpieczeństwa rowerzysty na drodze*

Reforma karty rowerowej

Na bazie wielu lat doświadczeń i niezliczonych bezpośrednich kontaktów ze szkołami w ramach prowadzenia Rowerowej Szkoły sformowaliśmy założenia koniecznej reformy systemu szkolenia rowerzystów w Polsce, aby stał się on bardziej efektywny i  lepiej odpowiadał współczesnym wyzwaniom.

25 października 2017r.

 

Oto nasze stanowisko w tej sprawie:

Założenia programu optymalizacji polskiego systemu edukacji rowerowej dzieci i młodzieży

 

I. Wprowadzenie.

Polski system szkolenia rowerzystów jest dalece nieefektywny i nie odpowiada aktualnym wyzwaniom, związanym z szybko rosnącym w polskich miastach ruchem rowerowym i niskim bezpieczeństwem ruchu rowerowego. Wskazują na to zarówno powszechne, negatywne odczucia społeczne w zakresie przygotowania polskiego rowerzysty do bycia uczestnikiem ruchu, jak i fakt, że Polska posiada jedne z najgorszych w Europie statystyki dotyczące liczby wypadków z udziałem rowerzystów, a rowerzyści są sprawcami ponad 40% wypadków, w których uczestniczą. Jednocześnie polski system szkolenia rowerzystów jest jednym z najbardziej restrykcyjnych w Europie. Jako jeden nielicznych krajów Polska utrzymuje obowiązek posiadania uprawnień do jazdy (karty rowerowej) dla osób niepełnoletnich, który nie dając pozytywnych efektów, stanowi jedną istotnych z barier dla rozwoju ruchu rowerowego.

 

Obecny system szkolenia bierze swój rodowód w czasach PRL i ma częściowo anachroniczny charakter. Podstawową wadą jest deficyt praktycznych zajęć podczas szkolenia na kartę rowerową. Brakuje nauki jazdy w warunkach realnego ruchu drogowego, który jest kluczowym komponentem przy szkoleniu kierowców. Nie istnieją w Polsce ramy prawne dające możliwość prowadzenia takich szkoleń. Obecnie szkolenie rowerzystów bazuje głównie na nauce przepisów ruchu drogowego, przy czym poziom szkolenia teoretycznego jest mocno zróżnicowany w zależności od zaangażowania nauczycieli danej placówki. Nauka przepisów uzupełniana jest w niektórych szkołach o aspekt doskonalenia techniki jazdy na rowerze na terenie przyszkolnym, ale bez elementu nauki właściwych zachowań na drodze. Tylko w nielicznych przypadkach występują szkolenia w miasteczkach ruchu drogowego, które jednak obarczone są zasadniczą wadą zmniejszonej skali - co uniemożliwia przećwiczenie najważniejszych manewrów rowerzysty na jezdni (np. zjazd do osi jezdni przy lewoskręcie).

 

Karta rowerowa nie jest wystarczająco powszechna. Zbyt duża część nieletnich nie przystępuje do egzaminu na kartę rowerową, co sprawia, że nie są w ogóle przygotowane do jazdy rowerem. Ma to dwa bardzo negatywne aspekty. Osoby takie do uzyskania pełnoletności, czyli przez około 8 lat są wykluczone (formalnie) z możliwości poruszania się rowerem po drogach publicznych. Później uzyskują taką możliwość bez jakiekolwiek przygotowania do jazdy. Jest to z jednej strony realna bariera w rozwoju ruchu rowerowego, z drugiej strony sytuacja nie sprzyja poprawie bezpieczeństwa na drogach.

 

Kolejna istotną wadą obecnego systemu szkolenia jest moment, w którym się odbywa. Egzamin odbywa się około 10 roku życia uczniów, co zbiega się wiekiem , od którego wymagane są w Polsce uprawnienia do jazdy rowerem, ale odbiega od wieku, w którym dzieci i młodzież osiągają wystarczającą dojrzałość psychofizyczną do rozpoczęcia samodzielnych podróży po polskich ulicach.

 

Tradycyjny, dominujący przekaz edukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego jest częściowo anachroniczny. Zasadniczą wadą jest nadmierne akcentowanie ryzyka jazdy rowerem połączone z fałszywym postawieniem akcentów jeśli chodzi o sposoby jego ograniczania. Przykładowo, głównym motywem edukacyjnym są obecnie kwestie oświetlenia i odblasków, mimo że wypadki po zmroku stanowią tylko niewielki procent wszystkich zdarzeń z udziałem rowerzystów, a najwięcej zdarzeń ma miejsce w dzień i wynika braku właściwej oceny sytuacji drogowej (wymuszenia pierwszeństwa) przez któregoś uczestnika ruchu. Naukę bezpiecznych zachowań ograniczających ryzyko wypadku, zastępuje bardzo silny nacisk na użycie kasków, mimo, że stanowią one bardzo słabe zabezpieczenie w realnej sytuacji zderzenia z pojazdem, niosąc przy okazji niepotrzebną sugestię nieuchronności wypadków rowerowych.

 

II. Wizja docelowa

 

Edukacja rowerzystów w Polsce staje się powszechna i skuteczna - bazuje na najlepszej praktyce pochodzącej z krajów o najwyższy bezpieczeństwie ruchu rowerowego. Polska szkoła efektywnie przygotowuje wszystkich swoich adeptów do bezpiecznej jazdy rowerem. Efekt dodatkowy: szkoły są miejscami popularyzacji codziennego wykorzystywania roweru - palcówki szkolne, jak i ich otoczenie stają się przyjazne dla rowerzysty.

 

II. Cel główny

Usunięcie wszystkich istotnych wad obecnego systemu szkolenia na kartę rowerową i dostosowanie go do nowych wyzwań, związanych ze wzrostem ruchu rowerowego, który ma obecnie miejsce zwłaszcza w polskich miastach.

 

III. Założenia reformy:

 

1. Nowoczesny program edukacyjny.

Program szkolenia rowerzystów musi być adekwatny do realnych przyczyn wypadków i kolizji i bazować na wzorach najlepszej dobrej praktyki z krajów, gdzie bezpieczeństwo rowerzysty ma najwyższy poziom, a także uwzględniać nowości infrastrukturalne dla rowerzystów i zmiany w przepisach (dziś standardowa edukacja skupia się na aspektach, które mają znaczenie drugorzędne i nie zawiera informacji na temat nowych rozwiązań dla rowerzystów i zmian prawnych); przekaz edukacyjny działań szkolnych powinien być spójny z programami edukacyjnymi realizowanymi przez inne instytucje (policję, straże miejskie, organizacje rowerowe).

 

Możliwe działania:

  • Opracowanie/aktualizacja bazy programowej do prowadzenia edukacji rowerowej (szkolenia rowerzystów). Program powinien mieć formę ścisłych wytycznych/zaleceń dla szkół. Powinien być sygnowany poprzez MEN i KRBRD i opracowany z wykorzystaniem dorobku merytorycznego organizacji rowerowych oraz najlepszych praktyk zagranicznych.

  • Opracowanie nowoczesnego podręcznika dla nauczycieli prowadzących edukacje rowerową (wytyczne ogólne, scenariusze zajęć teoretycznych i praktycznych),

  • Opracowanie atrakcyjnych materiałów i innych pomocy naukowych (testów, gier, aplikacji mobilnych) dla dzieci i młodzieży,

  • Opracowanie ogólnopolskiej platformy internetowej dla prezentacji treści merytorycznych oraz wymiany doświadczeń.

 

2. Praktyczne szkolenie rowerzystów.

W szkoleniu rowerzystów konieczne jest wzmocnienie aspektu edukacji praktycznej. Konieczne jest wprowadzenie do szkolenia elementu nauki jazdy w warunkach realnego ruchu drogowego i stworzenie ram prawnych, które to umożliwiają (w obecnym systemie prawnym możliwe jest doskonalenie jazdy tych, którzy mają już uprawnienia do poruszania się po drogach publicznych, nie ma takiej możliwości dla osób nie posiadających jeszcze uprawnień, a które w szczególności należało by szkolić)).

 

Możliwe działania:

  • Upowszechnienie w szkołach programu szkolenia z zakresem wystarczającym do realnego przygotowania uczniów do jazdy po ulicach (składowe: teoria, technika jazdy, manewry na placu, manewry w ruchu drogowym).

  • Opracowanie i wdrożenie zapisów prawnych koniecznych do prowadzenia szkolenia rowerzystów w warunkach realnego ruchu drogowego wzorem nauki jazdy podczas kursów prawa jazdy,

 

3. Przygotowanie kadry edukacyjnej.

Przygotowanie nauczycieli zajmujących się wychowaniem komunikacyjnym w szkołach do roli instruktorów jazdy rowerem – konieczne jest stworzenie systemu szkolenia nauczycieli prowadzonych przez rowerzystów praktyków posiadających długie doświadczenie w codziennej jeździe na rowerze (wskazane jest wykorzystanie dorobku organizacji rowerowych i stworzenie szczegółowej instrukcji prowadzenia zajęć praktycznych).

 

Możliwe działanie:

  • Opracowanie systemu i wyszkolenie kadry nauczycielskiej mającej umiejętność prowadzenia zajęć z dziećmi i młodzieżą w warunkach realnego ruchu drogowego (na etapie przejściowym – przed zmianami prawa, do prowadzenia odpowiednich ćwiczeń przygotowujących na terenie zamkniętym lub wyłączonym z ruchu) potwierdzone certyfikatami uprawniającymi do prowadzenia takiego szkolenia (szklenie nauczycieli – instruktorów jazdy rowerem odbywało by się w części praktycznej we współpracy WORD-ów i działaczy organizacji rowerowych).

 

4. Zniesienie obowiązku karty rowerowej.

Docelowo (w perspektywie długoterminowej) karta rowerowa powinna być, wzorem większości krajów europejskich nieobowiązkowa - karta nie powinna być czynnikiem ograniczającym powszechności korzystania z roweru. Konieczne jest usunięcie karty jako formalnej bariery w rozwoju ruchu rowerowego. Obecnie dochodzi do wykluczenia znacznej cześć nieletnich, którzy nie przystępują do egzaminu i nie zdobywają uprawnień, z możliwości legalnego korzystania z roweru.

 

Możliwe działanie:

  • Opracowanie i wdrożenie reformy przepisów regulujących uprawnienia do jazdy (kwestie do rozstrzygnięcia: zniesienia obowiązkowej karty rowerowej, przesunięcie wieku szkolenia na kartę na 12 rok życia, dopuszczenie możliwości i określenie warunków poruszania się nieletnich przed ukończeniem 12 roku życia po drodze rowerowej oraz po jezdni w strefach tempo 30).

 

5. Powszechność karty rowerowej.

Szkolenie rowerzysty musi być powszechne, nie może ono wykluczać żadnej grupy uczniów (tym bardziej, że po osiągnięciu pełnoletności nie jest konieczne posiadanie uprawnień), każdy adept systemu edukacji powinien zostać przygotowany do bycia uczestnikiem ruchu drogowego, w tym do bycia rowerzystą.

 

Możliwe działania:

  • Aktualizacja dokumentów określających podstawę programową, wprowadzająca cztery poziomy szkolenia: w 6 - 7 roku życia (rowerzysta, będący formalnie pieszym), dla dzieci w wieku 10 lat (rowerzysta), dla 12-13latków (pierwsza zdolność psychofizyczna do samodzielnej jazdy), 15-16 lat (szkoła ponadpodstawowa).

  • Wyszkolenie kadry nauczycielskiej w skali zapewniającej w każdej placówce co najmniej jednego instruktora jazdy rowerem posiadającego umiejętności praktyczne i uprawnienia.

 

6. Edukacja rowerowa na wszystkich szczeblach nauki.

Wprowadzenie edukacji rowerowej na różnych szczeblach edukacji - zdobywanie umiejętności praktycznych korzystania z roweru powinno być możliwe zarówno na poziomie szkoły podstawowej, jak i średniej. konieczne jest stworzenie możliwości powtarzania i utrwalania zdobytej wiedzy i umiejętności, w powiązaniu z momentem kiedy uczeń rozpoczyna realnie samodzielną jazdę rowerem, co zwykle w polskich warunkach następuje znacząco później niż w 10 roku życia.

 

 

 

Możliwe działania:

  • Coroczne zajęcia doskonalenia jazdy w każdej placówce szkolnej dla wszystkich uczniów używających roweru w codziennych dojazdach do szkoły.

 

7. Rozwój wiedzy w zakresie edukacji rowerowej.

Konieczne jest zapewnienie stałego dopływu know-how i dobrej praktyki z krajów przodujących w statystykach BRD oraz stworzenie platformy promocji polskiej dobrej praktyki i wzajemnej wymiany doświadczeń pomiędzy wszystkimi instytucjami i osobami zajmującymi się bezpośrednią edukacją rowerzystów (internetowy portal wiedzy, konferencje, seminaria).

 

Możliwe działania:

  • Zapewnienie na poziomie centralnym funduszy na działania transferujące wiedzę oraz umożliwiające wymianę doświadczeń (MEN, NFOŚ i GW, itp.).

 

8. Kompleksowy charakter edukacji rowerowej.

Połączenie edukacji na rzecz bezpieczeństwa ruchu z edukacją zachęcającą do zmian zachowań transportowych i stworzenie programów zachęcających dzieci i młodzież do wykorzystywania roweru jako codziennego środka komunikacji, sportu i rekreacji – skuteczna edukacja rowerowa musi mieć charakter kompleksowy (nie może skupiać się jedynie na aspektach bezpieczeństwa) i musi być atrakcyjna dla odbiorcy. Korzystne będzie tu wykorzystanie dorobku merytorycznego i doświadczeń organizacji rowerowych wypracowanych między innymi przez Wrocławską Inicjatywę Rowerową w ramach projektu „Rowerowa Szkoła”.

Możliwe działania:

  • Zapewnienie narzędzi finansowych pozwalających na realizację w szkołach programów uzupełniających szkolenie rowerzystów o zagadnienia dotyczące upowszechniania codziennej jazdy rowerom, uprawnia turystyki i rekreacji rowerowej, popularyzacji kolarstwa (MEN NFOŚ i GW, MSiT).

  • Opracowanie ogólnopolskiego systemu certyfikacji pod kontem przyjazności szkół dla rowerów (opracowanie standardów dla szkoły przyjaznej rowerzyście).

 

 

 

Wrocław, 23 października 2017 roku

 

Cezary Grochowski

 

Wrocławska Inicjatywa Rowerowa

Prezes Zarządu

Ranking na najlepszy artykuł: Aby wziąc udział w głosowaniu, należy zarejestrować się w seriwisie
zaglosuj:
zobacz
autor pracy: 1
Kaśka Chrząszcz
1
dolnośląskie
sprawiedliwy@handel.pl
terra ---- DyLu2011--- 1
link terra